Қытайдың арнайы техникалық орта мектебін бітірген 25 қазақ жігіті әлдебір делдалдың айтуымен Қазақстанға жұмыс істеуге келген. Оларға жатын орын мен жұмыс, жалақы уәде беріледі. Бұлардан басқа кезекте тағы 75 адам шақыру күтіп, Қытайда қалады. Тарихи отанына жұмысқа келген жігіттер 5 күннен кейін Астанадағы «Сармат» аталатын тұрғын үй құрылысына жұмысқа тартылыпты. Қалт етпей, 20 күн істеген олар, жалақы туралы сөз қозғаса, бұған дейінгі еңбекақылары тек қана ішкен тамақтары мен жатын орындарын өтейді екен. Қытайда мұндай құлдық көрмеген олар Қазақстанға келіп, құл болғандарын сонда түсініпті. Содан одан әрі жұмысқа шығуды 30 шілдеден бастап доғарған олар құқықтарын қорғау үшін әркімге жолығуда. Олар Көші-қон полициясының бұлардың келгенін тіркейтінін, Көші-қон комитетінің уақытша куәлік беретінін білмей дағдаруда. Тіпті, делдал азамат алтауының төлқұжатын бермей жүрген көрінеді. Қысқасы, өркениетсіз елге тән жағдай тәртібі сақадай сай қытайлық қазақтарды біршама тұйыққа тіреуде.
Бір қызығы, шетелдік гастербайтерлер үкіметтің 2015 жылын күтпестен-ақ, мына түрімен 1 миллион адамдық мөлшерін толтыратын түрі бар. Алайда, бұл жұмыс күшін реттеп, үйлестіріп отырған мемлекеттік органдар әзір өз міндеттеріне кірісіп отырған жоқ. Әдеттегідей жеке кәсіпкерлер өз пайдасына шұғыл кірісіп отырғаны байқалады. Басқа жағынан қарағанда, Қазақстанның демографиялық саясаты осындай жолмен шетелдік дайын мамандарды тартумен орындалуы әбден орынды болар еді. Бірақ оның кәзірден бастап мынадай сыйпат алуы көп күдікті туындатуда.