Коом

Маданият

Медиа

Саясат

Экономика

Home » Archive by Year

Article Archive for Year 2012

Оппозиция бийлик менен сүйлөшүүгө келген жок
Written by aidai, Wednesday, 25 Apr, 2012 – 23:57 | No Comment

Бүгүн 18-апрелде оппозиция лидерлери премьер – министр менен жолугушмак. Бул тууралуу эртен менен ЖКнын депутаты Камчыбек Ташиев билдирген.

Эскерте кетсек, оппозиция лидерлери буга чейин, тактап айтканда март-апрель айларында жер-жерлерде эл менен жолугушууларды өткөрүп, бир нече талаптарды коюп, анын бири өкмөттүн отставкага кетүүсү болгон. Мындай талаптар коомчулукта ар кандай ой-пикирлерди жаратып келип, массалык маалымат кызматтары да теле аркылуу бул жөнүндо оппозиция өкүлдөрүнүн биринин оюн уккан болчу. Оппозициянын айтымында, өкмөт өздөрүн кызыкчылыктары үчүн иштеп, элге көңүл бурулбай калып, ал гана эмес, бийлик оппозицияны кабыл албай жатат деп, нааразы экенин айтышкан эле.

Ушул себептен, премьер-министр Өмүрбек Бабанов оппозиция лидерлерин жолугушууга чакырган. Алар макулдугун билдиришсе дагы бүгүн кечинде Ала – Арча мамлекеттик резиденциясында боло турган жолугушууга келген жок. Жолугушууну чагылдырып берүү үчүн 50дөй чамасындагы журналисттер барган.

Ал эми журналисттердин суроосуна оппозиция өкүлдөрү  жолугуушунун форматы аларды канаатандырбай, теледе түз эфирде өткөрүүнү талап кылгандарын билдиришет.

Бул маалымат аз гана мүнөттөрдүн ичинде элге тарап, интернет колдонуучулардын арасында көптөгөн талкууларды жаратып жаткан учуру:

www.barakelde.org

Mangust: Оппозиция резиденцияга эмне бармак эле? Башында эле айтышбадыбы тегерек столго олтурбайбыз деп. Суйлошсок баардык телеканалдардын туз эфирине тартылуу аркылуу суйлошобуз, Элге ачык-жарыя суйлошобуз деп Мадумаров,Келдибеков,Ташиев чогуу айтышбадыбы!
Биздин талап кызматка алмаштырылып сатылбайт деп ташка тамга басып айтылды го? Бабанов эмне эле кочугу тигилген борудой айласын таппай тыбырчылап атат? Муну Таластын Эли колдобой шермендеси чыккандан кийин, коп кетенчиктебей башында мелжешкен жерге барбайбы?
Многу кошоматчыларга айткым келет, ишенген кожонор Бабуин болсо селденерди урган адам жок! Хе..! Окшошкон уйдо баатыр жоодо жок уурулар!

www.knews.kg

Tima: Ай, эти ребята хоть понимают, что такое “оппозиция”?! Все стрелки набивают, приглашают “выйти, разобраться”, то хотят тет-о-тет, то прямую трансляцию им подавай. Ну и уровень!!! Тупые, некультурные и плохо образованные, но хитрожопые и продажные. Воду мутят, строят из себя защитников народа, народ держат за быдло, а сами готовы на ВСЕ ради бабла. Я не поклонник Бабанова, но эта троица в сто раз хуже. ДОСТАЛИ!!! Ташиев и Кельдибеков хоть один нормальный закон разработали? Вот их прямая обязанность, а не митинги устраивать и стрелки набивать.

000: Бабанов ОТРК ,а не АлаАрча резиденция. Народ решит в Прямом Эфире. А так это диствительно Порожняк. А так Правительство вы проиграли . Выступауть на нетралной Стороне. А все осталное это пиар самии вами раздутый. (минус Большой Большой:гг) и где Прес секретаря Бабанова Которое Было сдесь не ожидал от Вас Инфо.:-(:-(:-(

Azzattyk.kg

Тилек: Оппозиция бош челектей калдырак экендигин далилдеди.Окмот менен бетме бет отуруп аргумент,далил,талаптарды салыштырганга жарай албады. Шылтоосу – туз эфирде корсотулобйт экен,анан монтаждалып кетсе эмне болот дешет.Бу жерде аябай уттурушту.Биринчиден ал жолугушууну чагылдырууга 50дон ашык журналист барыптыр.Эгер монтаждалып кетсе оппозициянын эле чырагына май тамып,кошумча дагы 50 пиар жасаганга сонун мумкунчулугу болмок. Эл тажады митингден.Оштун озундо Алайлык карыя митингден тажаганын,келечектен умуту узулгонун айтып озунн озу орттоп коз жумду. Атамбаев,Бабановго анан Мадумаровго ишенем дептир.Ташиев Келдибековдор жок.
Ошон учун Атамбаев менен Бабановдун ишине тийишпей,улам бир кетсин деген талаптарды кое бербей конкреттуу милдеттерди жуктоп анан талап кылсын да.Президентти эптеп шайлап алып эле 3 айдан кийин кетсин дей беребизби.Же Мадумаров,Ташиев эптеп президент болгондон кийин 3 айдан кийин эле кетсин деп отставкасын талап кыла берсе кете калмак беле.Бу деген кыргызча йтканда котон зордук же куру калдырак ызы чуу дейт.

Бул шилтеме аркылуу Азаттык желесинде Өмүрбек Бабановдун берген маегин, өзүнүн ой-пикирин көрө аласыздар.

Эмгек кодексти реформалоо демилгеси коркунучта турат
Written by Мирсулжан Намазалиев, Wednesday, 18 Apr, 2012 – 13:43 | No Comment

Кыргызстандын азыркы таптагы эмгек кодекси эскирип калган жана заманбап бизнестин талаптарына жооп бербейт. Жумуш алакаларында сейрек колдонулуп, өзүнчө бир жашоодо жашаган сыяктанат. Эмгек кодексинде көрсөтүлгөн көптөгөн социалдык шарттар аткарылбай, экономиканын өнүгүшүнө бир топ бут тосууларды жаратууда. Арабаны атка сүйрөтпөй, атты арабага сүйрөтүп атабыз, башкача айтканда, биз жумуш берүүчүдөн мүмкүн эмес нерселерди талап кылып жатабыз. Андан көрө ишкерлердин бизнесинин өнүгүүсү үчүн аларга жакшы шарттарды түзүп берсек, анын аркасы менен жумушчуларга да жакшы шарттар түзүлөт эле да. Ушундай жолду көптөгөн өнүккөн өлкөлөр тандашкан. Биз канча жолу себеп менен натыйжаны алмаштырып келебиз.

Мыйзамсыз эмгек мамилелеринин себептери

Базар экономикасында эмгек – бул товар. Мындай учурда жумушчу эмгек сатуучу катары, ал эми жумуш берүүчү сатып алуучу катары каралат. Эмгекти сатып алуу – сатуу процессиндеги келишимдин шарттары – бул жумушчу менен жумуш берүүчүнүн жеке иши. Демек, бул процессте мамлекеттин ролу минималдуу болушу керек. Эмгек мамилелеринин интенсификациясын, өндүрүштүн өсүшүн жана жеке сектордун ийкемдүүлүгүн жөнгө салууда, көп терс жактарын тийгизет.

Жалданган жумушчулардын укугун жана коопсуздугун коргогонго аракет кылбайлы, бул эч кандай деле жыйынтык бербейт. Ишкерге мыйзамдуу түрдө эмгек кодексинин негизинде иштөө пайдасыз болсо, ал сөзсүз түрдө көмүскөдө иштегенге аракет кылат. Азыркы убакта көптөгөн ишкерлер менен жумушчулардын ортосунда эмгек келишимдери түзүлбөйт, ушунун кесепетинен экономиканын көрсөткүчтөрүнө терс таасирин тийгизип, эл аралык коомчулуктун алдында өзүбүздүн кадыр-баркыбыз төмөндөп жатат. Кыйын жана эч бир бөлүгү аткарылбаган Кыргыз Республикасынын Эмгек кодекси чоң-чоң эл аралык инвесторлорго коркуу сезимин жаратууда, себеби алар өздөрүнүн кадыр-баркын сактоо менен бирге мыйзам чегинде гана иш алып барышат.

Жакшы ойлор менен жумушсуздукка жол төшөп бердик

Ишкер жумушчуларды расмий түрдө жалдай алабы, эгерде азыркы сунуш этилип жаткан жана колдонуудагы эмгек кодекси боюнча, ишкер жумушчуларын кыскартам десе, эки ай мурун эскертиши жана кыскартылгандан кийин бир айлык эмгек акысын эки эселеп төлөп беришинин талап кылынаарын билеби?

Аялдарды коргоого багытталган Эмгек кодексинин беренелери, тажрыйбада аларга каршы иштеп жатат. Аялдарды расмий түрдө жумушка алуу – бул ишкер үчүн пайдасыз, себеби, боюнда бар аялдар каалаган убагында ишкер тарабынан төлөнүүчү эмгек өргүүсүнө кетип калышы мүмкүн. Боюнда барлардын эмгек өргөөсүнө чыгуусун камсыз кылуудагы башка түрлөрүн караганга туура келүүдө, анткени ишкер аялдарды жалдоодо бул шарттар тоскоол болбошу керек.

Read the full story »

Сенин добушуң- сенин чечимиң!
Written by zarina, Wednesday, 11 Apr, 2012 – 10:10 | No Comment

Жарандык пассивдүүлүк адам укуктарын тепсөөгө алып келет! Ал эми адам укуктарын сыйлоо жана урматтоо көз карандысыздыкты алгандан бери түзуп келе жаткан демократиянын негизги принциптери эмеспи?! Ошол адам укуктарынын бири шайлоого катышып, өз добушуңду өзүң тандаган талапкерге берүү, эч кимдин кыйноосу, алдоосу менен эмес, бир гана өзүң чечим чыгарып келечегиңди кайсы бир деңгээлде оңдогонго кадам таштоо.  Акыркы жылдарда өлкөбүздө чечүүчү көптөгөн шайлоо процесстери болуп өттү. Өлкө тагдырына кайдыгер карабаган жарандар активдүүлүк көрсөткөнү менен өз добуштарынын чечүүчү күчүнө ишенбеген, шайлоонун таза өтөрүүнө ишенбеген жарандар дагы аз эмес. Өзгөчө бул пассивдүүлүктү жаштар арасында байкоо мүмкүн. Же ар кандай саясый өзгөрүүлөрдөн тажагандай же чынында эле келечекке баары бир айтор пессимист, мекенинен эптеп эле Рссия, Казакстан ж.б. өлкөлөргө кетип калуунун айласын издеген жаштар жарандардын бул тизмесине кирет.

Өлкөбүздөгү дагы бир демократиянын көрсөткүчү  болгон өкмөттүк эмес уюмдар бул өзгөчө процесстер убагында активдүү түрдө жарандарды өз добуштарын сатпай, туура чечим кабыл алуусуна багытталган көптөгөн иш чараларды өткөрүшөт. Бирок бул иш-чаралар бир гана шайлоо убагында болуп, башка учурларда тынчып калышат.

Жакында эле бир эл аралык фонддун колодоосу менен өлкөнүн тагдырына кайдыгер карабаган жаш активисттер кичинекей болсо да жарандык активдүүлүккө жаштарды чакырып, шайлоо темасында комикстерди чыгарышты. Комиксттердеги окуялар ар кандай жанрда иштелип чыккан. Баарыдыгы болуп 5 кыргыз тилинде, 5 орус тилинде жашоодон алынган, ар кандай мультфильм каармандарынын катышуусунда, карикатура стилинде, позитивдүү, америка комикстер маданиятындагы стильдерге ылайыкталган түрү бар.

Мисалы, кыргыз тилиндеги бир окуяда эки жаш жигит колуна тепкич алып кайсы бир багытта кетип бара жатса аларды байкап калган башка бир улан каякка бара жатканын сурайт. Алар “келечекти оңдогону” деп жооп беришет. Келечекти оңдоого өз салымын кошкусу келген жаш жигит алар менен чогу барууну өтүнүп, жаркын келечек болсун деп лампочканы тагып өз салымын кошот. Дагы  башка окуяда болсо, бир киши шайлоо учурунда кайсы бир талапкердин агитаторунун жумшак, көптү үмүттөндүргөн сөздөрүнө ишенип, экинчиден акчасына кызыгын өз добушун сатып жиберет. Кийин, шайлоо бүтүп, ошол талапкер шайланганда өлкөдө ар кандай ызы-чуу, нааразычылыктар, свет улам-улам өчүп, жашоо жакшырбай эле, тескерсинче начарлай баштайт. Ошондо баягы агитаторго келип, чоо-жайын сураса, оозун акча менен бүтөп (скотчтоп), “Сенин эми нараазычылык көрсөткөнгө акың да жок, анткени сен добушуңду саткансың! Ал эми бизде сатылып алынган добуштар кайтарылып берилбейт жана алмаштырылбайт!”- деп жооп берет. Ушул сыяктуу окуялар камтылган бул комикстер 120 нуска менен жарык көрдү. Кичи долбоор болгондуктан нускасы дагы аз болду . Ошого карабастан көптөгөн жаштар уюмдары, активдуу жаштар, ММК өкүлдөрү бул идеяны колдошууда.

Бул долбоордун негизги идеясы жаштар менен иштеген ӨЭУ (Өкмөттүк эмес уюмдар) лардын жаштарды активдештирүүдө жаңы инновациялык метод катары бул маанилүү окуяларды камтыган, өлкө тагдырын жана өз келечегин ойлондура турган комикстерди колодонууну тестирлөө. Башкача айтканда бул комикстер аркылуу жаштарды активдүүлүккө мотивациялоодо колдонуу. Эффективдүү болобу же болбойбу аны убакыт көрсөтөт, бирок азыртадан эле бул кичинекей китепчени окуп чыккан жаштар позитивдүү ой-пикирлери менен бөлүшүүдө.

Долбоордун баштапкы этабында албетте чыгармачыл топ түзүлүп, идеялар, сюжеттер, стилдер талкууланып туруп андан соң ишке киришишкен. Бул долбоордун катышуучулары 20-22-жаштагы борбор шаарыбыздын ЖОЖдорунун таланттуу, сүрөт тартууга кызыккан студенттер. Долбоордун жаңылыгы жана көтөрүлүп жаткан маселенин актуалдуулугу ал студенттерди кайдыгер калтырбай, бул ишти баштоосуна түрткү болду. Азыркы учурда өз эмгектеринин продуктусун колго алып бир четинен сыймыктанып, экинчи четинен ушуну менен токтоп калбай мындан ары өз чыгармачылыктары аркылуу жаштарга кайрылып туруунун жаңы жолун издеп жаткан убактары. Иштерине ийгилик каалап, чыгармачылыгынын өркүндөөсүн тилейбиз.

Көп вектордуулук – бул саясий сойкулукпу?
Written by Рысбек Арунов, Friday, 30 Mar, 2012 – 15:09 | No Comment

Акыркы убактары, Кыргызстан тышкы саясатта өзүнүн өнөктөшүн тандоосу керек деген кептер көп айтылып келе жатат. Кээ бири айтат, биз Орусия менен, экинчиси Америка менен, үчүнчүсү Кытай менен, төртүнчүсү Туркия менен, дагы бирөөсү Евросоюз менен болушубуз керек деп.

Мындай өнөктөштү тандоо суроосу бекеринен туулбаса керек. Себеби, Кыргызстан Борбор Азия мамлекеттеринин ичинен геосаясий абал жагынан, жогорудагы атап өткөн мамлекеттерге көптөгөн кызыкчылыктарды жаратат.

Жаңы президент шайланаары менен бул суроо абдан курчуп кетти десем жаңылышпайм. Анткени, айтпасак да белгилүү, орус бийлиги биздин жетекчилерди кысымга алып, силер биз менен гана бирге болосуңар таризинде мамиле жазап келе жатат. Бул жерден бир суроо туулат: Эмне үчүн биз бир гана Орусия менен бирге болушубуз керек? – деген. Бүгүнкү күндө бир да мамлекет жок, бир векторлуу саясат жүргүзгөн. Ошо себептен, ар бир эгемендүү мамлекет каалаган мамлекет менен карым-катнаш түзүүгө укуктуу.

Кыргызстанда башка мамлекеттерди кабатырлантканы, бул – АКШнын Жүк ташуучу Транзиттик Борбору. Өзгөчө Орусия менен Кытай мамлекеттеринин бүйүрүн кызыткан суроо ушул база тууралуу.

Эгерде жогоруда аталган мамлекеттер менен болгон мамилени өз-өзүнчө карай турган болсок, анда америкалыктардын максаты ачыктан-ачык көрүнүп турат. Бул региондо америкалыктарды колдой турган элдин катмарын түзүү.Орусия менен Кытайдын ж.б.өлкөлөрдүн кызыкчылыктарын кайраштыруу, кагылыштыруу. Бул регионду толук колго алып, ислам өлкөлөрү менен карым-катнаш түзүү.

Ал эми Кытай мамлекети менен болгон алакабыз тээ Советтер Союзу ураган жылдардан тартып, бүгүнкү күнгө чейин уланып келүүдө. Бирок Кытай мамлекетинин эң негизги кызыкчылыктарынын бири: бул – Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун салуу, Кыргызстандан электр энергиясын экспорттоо, биздин кен байлыктар жайгашкан жерлерди толук колго алуу.

Ал эми Орусия мамлекети менен канчалаган жылдардан бери бирге келе жатабыз. Биздин эң негизги стратегиялык өнөктөшүбүз. Канчалаган биргелешкен орус-кыргыз компаниялары бар, андан тышкары бир нече регионалдык уюмдарга мүчөбүз. Мындан сырткары ЖККУнун биргелешкен Канттагы базасы жайгашкан. Акыркы убактары бул базанын тегерегинде бир топ кызуу талкуулар жүрүүдө.

Негизинен, биздин региондо болгон кызыкчылыктардын күрөшү, ушу үч мамлекеттин ортосунда жүрүп келүүдө. Өзгөчө АКШ менен Орусиянын.

“Оңгө бассаң атың өлөт, солго бассаң өзүң өлөсүн, түз кетсең экөөң тең өлөсүң” – деген сөздү айла жок эстейсиң. Бул үчөөнүн бирин тандаш өтө кыйын. Бирин тандасаң экинчиси кысым көрсөтүп кирет, үчүнчүсүн тандасаң, тиги экөө кысым көрсөтүшөт, айтор, бул маселе биздин жетекчилердин чоң бир көйгөйүнө айланды.

Ошондуктан, биз көп векторлук саясатты тандаганыбыз оң. Баардык жакка тең мамиле жасашыбыз керек. Бирок, бул Орусияга жакпаары, баарыбызга түшүнүктүү. Биз Орусияга жакпайт деп эле башка өлкөлөр менен алакабызды үзүп салган болбойт да…..

Ош жана Жалал-Абаддагы жаңы медиа боюнча көчмө тренингдер
Written by Lazat, Monday, 27 Feb, 2012 – 10:07 | No Comment

16-февраль күнү Ошко учуп келген жаштардын бир тобу  шаардын өзүндө калса, бири  Жалал- Абадды көздөй жол тартты.   Алар Бишкек Ишкер Клубунун «Жаш ишмерчилик жылы» долбоорунун алкагында уюштурулган тренингдин алып баруучулары.  PR,  журналистика  жана  жаңы медиа тармактарында  иштеген жаш адистер  жергиликтүү жана  болочок ишкерлерди интернет жана андагы социалдык байланыш түйүндөрү менен тааныштырууга аттанышкан.  Кийинки он күн ичинде  ар бир топ  өз маршруту менен  аймактарды кыдырып, жер-жерлердеги жаштар менен жолугушуп,  интернетте өз бизнесин  жарнамалоого ылайыктуу  facebook, twitter,  skype  жана башка социалдык байланыш түйүндөрү менен тааныштырып өтүштү.

Жалал-Абадга бет алган  биздин топ  Базар- Коргон , Майлы-Суу, Кербен, Ала-Бука , Кара-Куль, Сузак, Таш-Кумыр, Ноокен   жана Жалал-Абад   шаарларында  тренинг өттү. Тренингге ал жерлердеги   Жаштар борборунан  15-30 дай адам  катышышты.  Көпчүлүгү мектеп окуучулары жана студенттер болду, бирок өзүнүн  кандайдыр бир  жеке иши бар жаш ишкерлер да жок болгон жок. Mail.ru  нун Агент кызматы менен гана чектелип калган  жергиликтүү жаштар үчүн  жаңы медиа инструменттери чоң жаңылык болду. Көбү кызыгуу менен угуп,  жаңы жаңылыктарды өздөштүрүүгө аракет кылып жатышты. Алар  интернет клубдарынын аздыгы, байланыштын начардыгы жана кымбаттыгын айтып, бул алардын мүмкүнчүлүктөрүн  чектеп жаткандыгын  жашырбашты.

3-4 сааттын ичинде  толугу менен баарына  facebook менен twitter де аккаунт ачып, рекламалоонун  жолдорун мыкты үйрөтүүгө жетише албасак да,  жаңы медиа жөнүндө жалпы маалымат бере алдык. Алардын интернет жөнүндө түшүнүгүн кеңейтип,  социалдык байланыш түйүндөрүн  көңүл ачууга жана таанышууга гана эмес, кызматташууга, жумуш издөөгө, керектүү байланыштарды таап, аны туура колдонуунун жолдорун ачып бердик.   Биздин тренингден кийин,  “жок” дегенде Майлуу-Суулук Зарема эже кичинекей бизнеси – цехи  жана андагы кийим тигүүнү үйрөтүүчү курстары тууралуу блог ачса,  Кербендеги Эркин  техника саткан дүкөнүн интернетте рекламалоону үйрөнсө,  аймактардагы Жаштар борбору facebookта официалдуу бет ачып, алып барып жаткан иштерин чагылдырып турушса,  “бул кичине болсо  да, чоң жетишкендик “деп ишенем.

«Жаңы медиа инструменттерин бизнести өнүктүрүү үчүн колдонуу» тууралуу тренингдер  Жалал-Абад жана Ош областындагы Жаштар борборунда  17нен 24-февралга чейин  Бишкек Ишкер Клубунун «Жаш ишмерчилик жылы» проектисини алкагында уюштурулган. Тренингдер   International Youth Foundation жана  ЮНИСЕФ тин колдоосунун негизинде, USAID тарабынан каржыланган Jasa.kg программасынын чегинде өткөрүлдү.

CAFMI: Болбогонду болтурган өкүмзар өкмөттү баалоо
Written by Мирсулжан Намазалиев, Wednesday, 15 Feb, 2012 – 10:03 | No Comment

Жакында эле кыргыз өкмөтү мамлекеттик органдардын эффективдүүлүгү жөнүндө индикаторлорду киргизүү боюнча жарыя салды. Албетте, бул демилгени колдоо керек. Өкмөттүн көп демилгелери прогрессивдүү эле, бирок көйгөй алардын ишке ашуусунда. Ар дайым акыркы чечимдер кабыл алынбай, анан дагы чечимдер аткарылбай келет. Эгерде чынында эле өкмөт өздөрүнүн жасаган жумушун объективдүү индикаторлор менен бааласа, анда коомчулук мамлекеттик органдардын начар иштеп жатканына дагы бир жолу күбө болушмак.

Эмне үчүн өкмөттүн эффективдүүлүгүнүн индикаторун иштеп чыгыш мынча маанилүү? Өкмөт – экономикада жана коомдун жашоосунда негизги ролду ойнойт. Эгерде өкмөттүн жумушун баалабасак жана эффективдүүлүк индикатордун негизинде тартипке алып келбесек, мындай өкмөт экономикада жана салык төлөөчүлөрдүн жашоосуна бир топ көйгөйлөрдү пайда кылат.

Экономика министрлиги ар бир мамлекеттик орган үчүн эффективдүүлүктү баалоо критерийлерди иштеп чыгып, коомчулука жарыялады. Бирок, эффективдүүлүктү баалоо критерийлеринин ыраатсыздыгы жана системдик жолу жок экени табылды.

Эффективдүүлүк индикаторлор кайсы принциптерге туура келиш керек:

  • Индикаторлордун ченемдүүлүгү. Албетте, “экономиканын өнүгүсүү” же “мекемеде паракорлукту азайтуу” деген критерийлер индикатор боло албайт. Анткени, аларды өлчөөгө болбойт. Адамдын боюн өлчөөчү көрсөткүч жок ченей алабызбы? Индикаторлордун ченемдүүлүгү өкмөттүн жумушун калыс жана объективдүү баалоо үчүн керек. Ченелген индикаторлор өкмөттүн чыныгы жасалган жумушун көрсөтүп, баалоодо жеке пикирди азайтат.
  • Мекеменин максатына байлануу. Мекеменин эффективдүүлүк индикаторлору мекеменин негизги максатына байланышы керек.
  • Акыркы керектөөчү гана баалайт. Эффективдүүлүк индикаторлор өкмөттүн тейлөөсүнүн акыркы керектөөчүлөрүнүн баалоосуна таянышы зарыл, б.а. салык төлөөчүлөргө. Ар бир мекеме өзүнүн акыркы керектөөчүлөрүн аныктайт.
  • Индикторлорду башка өлкөлөрдүн индикаторлору менен салыштырмалуулугу, жыйынтыкты аныкташ үчүн жана салыштырма анализ үчүн керектелет.

Экономика министрлигинин 7 эффективдүүлүк индикаторлорун айтып кеткен принциптери менен кошо карап көрөлү:

  1. Экономикага келген жеке инвестицииялардын көлөмү – Колдоого татыктуу индикатор, ченеп же башка өлкөлөрдүн көрсөткүчтөрү менен салыштырсак болот.
  2. Экономикага келген мамлекеттик инвестицииялардын көлөмү – Биринчи индикаторго карама-каршы келет. Мамлекеттик инвестициялардын негизги булагы – салык төлөөчүлөрдүн каражаты, б.а. мамлекеттик инвестициялардын көбөйүшү жеке ички инвестициялардын азайышына алып келет. Башыбыздан өткөн тажрыйбага ишенсек мамлекеттин эффективдүү инвестор болушуна шек пайда болот. Бул көрсөткүч тышкы карыздын, ички карыздын, салыктын көбөйүшүнүн себеби болуп калышы мүмкүн. Мындай абал өлкөнүн макроэкономикалык стабилдүүлүгүнө терс таасирин тийгизет.
  3. Чоң ишмерликтин катталган/иштеген субъектилеринин саны.
  4. Кичине жана орто ишмерликтин катталган/иштеген субъектилеринин саны – Акыркы эки көрсөткүч министрликтердин эффективдүүлүк индикатору боло алышпайт. Анткени, ишкерликтин субъектилеринин саны ар кандай факторлорго көз каранды.
  5. Тышкы сооданын өсүү темпинин көлөмү – Колдоого татыктуу индикатор.
  6. Соода балансындагы экспорт-импорт маанисинин өзгөрүшү – Колдоого татыксыз индикатор, анткени терс соода балансы жаман кубулуш эмес. Америкада жана Европанын көп өлкөлөрүндө көп жылдардан бери терс соода балансы байкалып келе жатат. Товардын кайсы мамлекетке бара жатканы маанилүү деле эмес, негизгиси – товардын агымынын көлөмү.
  7. Административдик баръерлерди кыскартуу: лицензиялар, уруксаттар, чектөөлөр – Абдан маанилүү чара. Бирок мекеменин жумушунун узак мөөнөттөгү көрсөткүчү боло албайт.

Эмне үчүн бул көрсөткүчтөр экономика министрлиги тарабынан эффективдүүлүк индикаторлордун катарына кирген эмес:

  • Ар бир жаранга болгон ИДПнын көрсөткүчү?
  • Тышкы түз инвестициялардын көлөмү (FDI)?
  • Экономика министрлигинин жумушу кандай даражада ишкерлерди канааттандырат?

Өкмөттүн объективдүү эффективдүүлүк индикатору катары эл аралык рейтингдер боло алат. Эл аралык рейтингдин жыйынтыгы изилденген маалыматтарга таянат. Карамагыбызда ар кайсы тармактагы көптөгөн эл аралык рейтингдер бар. Булар өздөрүнүн отчетунда Кыргыз Республикасынын көрсөткүчтөрүн колдонот. Эл аралык рейтингдер өкмөттүн негизги эффективдүүлүк индикатору болушу мүмкүн (коомдун/салык төлөөчүлөрдүн ишенүү индекси менен биргеликте).

Эффективдүүлүк индикаторлор жөнүндө маалымат чогулткан уюмдар өкмөттөн көз каранды болушу керек. Бул объективдүү жана актуалдуу индикаторлордун милдеттүү шарты болуп саналат. Мисалы, коомдун ишенүү индексин мамлекеттик орган жана өкмөт менен байланышкан мекеме изилдебеши керек. Бул көрсөткүчтү изилдөө үчүн кадыр баркы бар жана бул тармакта таанылган мекеме жасоосу керек. Мисалы, “Gallup Media” деген компания коомдук сурамжылоону дүйнөнүн 140 өлкөсүндө жүргүзөт.

Read the full story »

Naga Jiu Jitsu боюнча Дүйнө чемпиону болдук !!!
Written by Төлөгөн Аматов, Monday, 6 Feb, 2012 – 16:00 | 6 Comments

Америкада өткөн Naga Jiu Jitsu боюнча таймашта биздин спортсмен жигиттерибиз чемпион деген наамга эр болушту.
Таймаш 2012-жылы 4-февралда Америкада Пенсильвания штатында Филадельфия шаарында өткөн.

Керим Кушубаков БИРИНЧИ орунду алды. (60 кг салмак категориясы менен (132 pound))
Абдыкеев Болот БИРИНЧИ орунду алды (85 кг салмак категориясы менен (187 pound)).
Мирбек Сагынбеков ҮЧҮНЧҮ орунду алды. (70 кг салмак категориясы менен (149 pound)).


Керим Кушубаков

Керим Кушубаков жана Мирбек Сагынбеков

Керим Кушубаков

Керим Кушубаков,  Абдыкеев Болот, Мирбек Сагынбеков

Мирбек Сагынбеков

Чын журөктөн куттуктайм!
Алга Кыргызстан!

Электрондук өкмөт аркылуу бюрократиянын азайтуу
Written by Мирсулжан Намазалиев, Monday, 30 Jan, 2012 – 17:43 | No Comment

Эгерде коомдо бюрократиянын чектелбеген иш-аракеттери боло турган болсо, анда экономиканын бардык мүмкүнчүлүктөрүн туура колдонуу менен дүңгүрөп өсүүсүн элестетүү кыйын. Бүгүнкү күндө бюрократиянын аштоосуна бөгөт койбосо болбогондой, антпесе ал коомдук көйгөйгө айланып дагы калды. Бизнести жөнү жок текшерүү жана көзөмөлдөө – бул кереги жок нерсе экенин баары түшүнө баштады. Кандай жол менен бюрократияны кыскартууга (дебюрократизация) болот – өкмөттүн функционалдык бөлүгүн кыскартуу мененби? Бул макалада эң эффективдүү ыкмалардын бири болгон – электрондук өкмөт жөнүндө баяндайбыз. Ар бир мамлекеттик мекемени дыкааттык менен карап чыгып, алардын иш-аракетин кескин кыскартпасак, электрондук өкмөттү ишке ашыруу максатыбызга жетүү кыйын.

Түштүк Корея, Эстония жана Сингапур мамлекеттеринде электрондук өкмөт (ЭӨ) күнүмдүк турмуштун эле көрүнүшүнө айланган. Казакстанды ала турган болсок, ал жерде мамлекеттик башкарууда ЭӨ киргизүү менен көптөгөн жетишкендиктерге жетише башташты. Ал эми Кыргызстанда бул тууралуу көптөгөн талкуулар жүрүп келгени менен, тилекке каршы, калктын көп катмарында электрондук өкмөттүн артыкчылыктары жана мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө маалыматты билгендер жокко эсе.

Электрондук өкмөт – бул өлкөнүн жарандарына жана бизнеске маалымат технологияларын колдонуу менен мамлекеттик кызматтарды көрсөтүү ыкмасы болуп саналат. ЭӨ иш кагаздарын жүгүртүүдө жана башкаруу процесстерин автоматташтырууга шарт түзөт. Мисалы, сиз өзүңүздүн маалыматыңызды ар бир мекемеге алып баруунун кажети жок, ал маалыматты бир гана мекеме кабыл алат, башкача айтканда мекемелер аралык маалымат алмашууну мамлекет өзү колго алат. Анда паспортту, айдоочу күбөлүктү, күбөлүктү, уруксаат берүүчү кагаздарды алуунун убактысы жарым сааттан ашпайт. Жарандар жөнү жок убакыттарын, каражаттарын коротпостон, керектүү маалыматтарды мамлекеттик органдардандын электрондук базаларынан бир нече мүнөттүн ичинде таба алышат. Ар бир адам өз үйүнөн чыкпастан эле, мамлекетти башкарууда да өз салымын кошо алат. Технологиянын өнүгүүсү менен шайлоолорду интернет аркылуу өткөргөнгө да шарттар түзүлгөн, бул өз убагында шайлоого кеткен убакытты жана каражаттарды кескин азайтканга алып келет.

Электрондук-санарип кол коюу (ЭСК) – бул электрондук өкмөттүн эң негизги аспабы жана кадимки кагаздарга кол коюудан баш тартуунун бирден-бир булагы болуп саналат. Бул аспапты колдонууда ар кандай макулдашуулардын жана уруксат берүүчү кагаздарынын саны кескин түрдө кыскарат. Электрондук өкмөттүн кагазы жок иш-кагаздарын жүгүртүү иштеринде, биз миллиондогон бюджеттик каражаттарды үнөмдөп калат элек. Бир гана Экономика жана монополияга каршы министрлигинин бир айлык чыгымын алсак, иш-кагаздарын жүгүртүү үчүн кеткен чыгым 1,5 млн. сомду түзөт экен. Жогорудагы технологияны ишке киргизүү менен мекемелер аралык кагаз документтерин ташуу, же аларды райондук, облустук, борбордук бийлик арасында жүгүртүү өз актуалдуулугун жоготот.

E-stonia

Электрондук кызмат көрсөтүү жагынан Эстония мамлекети дүйнөдө биринчи орунда турат. Эстонияда “өкмөт бизнеске” (G2B) деген кызматташуусу, бизнеске болгон чектөөлөрдүн кыскарышынын негизинде өнүккөн, мисалга алсак, бул өлкөдө кандайдыр бир компанияны интернет аркылуу каттоодогу сарпталган убакыт 18 минөттү түзөт! Электрондук тармак аркылуу каалаган лицензия жана сертификатты алууга болот. Контролдоочу мекемелердин кызматкерлери менен түздөн-түз сүйлөшүү кыскарган, бул болсо коррупциянын көлөмүнүн азайышына алып келген. Калктын 90%дан ушуун салык декларацияларын интернет аркылуу толтурушат жана жөнөтүшөт. 2005 жылдан тартып Эстония мамлекетинин жарандары кайсы гана жерде болбосун, шайлоо убагында интернет аркылуу шайлаганга шарттар түзүлүп берилген.

Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу бийлигинин ишин жүзөгө ашырууда, электрондук башкаруу жергиликтүү калкка бийликтин иштерине катышууга шарт түзүп берет. Кабыл алына турган чечимдер тууралуу маалыматтар менен жарандарды камсыз кылуучу өлкөдөгү баардык муниципалдык башкаруу органдарынын официалдуу сайттары бар. Муниципалитеттин отурумунда каралуучу кандайдыр бир маселеге жергиликтүү калк “макул” же “каршы” деген добушун бере алат. Ушундай иш чараларды өткөрүү менен жергиликтүү бийлик жарандардын оюн, алардын бийликке болгон ишенимин биле алышат.

Эстония мамлекети ЭӨ программасын, өлкөдө информатизациялоонун деңгээлинин төмөндүгүнө карабастан ишке киргизген. Биздин мамлекеттин ушул тармактагы окшош абалын эске алып, бул балтика мамлектинин жүргүзгөн тажрыйбасын биз да колдонсок болот. Эстонияда ЭӨ долбоорун иштеп чыгуу жана аны ишке ашыруу, бул тармакты жакшы өздөштүргөн бизнес чөйрөсүнө тапшырылган, ал эми мамлекет болсо алармандын гана ролун ойногон.

Биздин курулай аракеттер жана иммитациялар

Кыргызстанда ЭӨ долбоорун ишке ашыруу демилгеси жөнүндө көбү биле беришпесе керек. Кыргызстанда бюджетти автоматташтыра ала турган, анын ачыктыгын жогорулатуу үчүн “IS: Казына. Бюджет 1.0” деген маалыматтык системасы иштелип чыккан. Тилекке каршы бюджеттик процессти автоматташтырууга кандайдыр бир себептердин негизинде каржы министрлиги жана борбордук казыналык ишке ашыра алышпай жатышат. Башка мекемелерде иштеп келе жаткан автоматташтырылган долбоорлор, эл аралык донорлордун каржылоосу токтогонуна байланыштуу кыймылдабай турат. Системалык, ырааттуулук ыкмасы жок болгондуктан, кээ бир министрликтердеги түзүлгөн электрондук базалар бири-бири менен төп келишпей, иштебей турат. Бийликте отурган кээ бир чоңдордун жаңы технологиялык стандарттарга өтүүнү каалабастыгы, бул проектти ишке ашыруу боюнча демилгечи топту аябай үмүтсүздөндүрөт.

Read the full story »

Кыргыз тилине байланышкан 17 кызыктуу сайт
Written by Төлөгөн Аматов, Friday, 27 Jan, 2012 – 10:51 | 2 Comments

Акыркы убакта кыргыз тили тууралуу жана анын тегерегинде көбүрөөк кеп кылына баштады. Тил үйрөнүүгө арналган же жардам берген интернет булактарына кыскача сереп сала кетүүнү чечтим.

Бирок буга чейин “Кыргыз тилин эмне үчүн үйрөнүш керек?” деген суроого өлкөбүздөгү жогорку окуу жайларынын биринин студенти Маргарита Скочилодон мекендештерибизге лирикалуу жооп:

«Биздин жер жылуулукка, жарыкка, көк-жашылга, сүйүүгө каныктырылган. Баарында жеңилдик жана мээрим сезилет.

Ал эми кыргыз тили – желдин аймаганындай жумшак. Ушул жер үчүн атайылап ушундай жаралгандай. Ал биздин тоолорубузду, өзөн сууларыбызды, кайталангыс токойлорубузду сүрөттөө үчүн жаралган. Жана жерде жок сулуулук, Кыргызстандын жүрөгү – Ысык-Көл так ушул тилде сүрөттөлүшү керек.

Биздин Ысык-Көлгө бир да океан, бир да деңиз тең келбейт. Ысык-Көл – бул кичинекей, жылуу көл. Ошол эле учурда горизонтко, оролуп келген толкундарга көз жүгүртсө, анын жаны бар экенин, ал жандуу экенин жана өз толкундарынын шыбыры менен биз менен сүйлөшүп жатканын сезсе болот.

Кай бир жерде, сенден болгону эки жүз чакырым аралыкта Ысык-Көл шарпылдап турганын билүүнүн өзү – бакыт. Ал эмес ушул көз ирмемде, так сенин өлкөңдө. Жана мен кыргыз жеринде – эң кооз жерде – жашаарымды, кыргызстандык катары ушул ыйык сууга кол тийгизе аларымды, тоо-токойдун, албууттанган дарыялардын, бутка оролгон чөптүн тилинде, көк карагай, кызгылт күн чыгыш менен көпкөк көлдүн тилинде – КЫРГЫЗ ТИЛИНДЕ – сүйлөөрүмдү сыймык менен айтам!»

Read the full story »

Кыргызстандагы интернет провайдерлер
Written by Төлөгөн Аматов, Tuesday, 10 Jan, 2012 – 11:43 | No Comment

Бул график Кыргызстандагы провайдерлер Интернетке кантип кошуларын чагылдырат.
Ар бир провайдердин астында AS (Автономдуу Системдин) номуру жайгашкан.

Өткөн жылга салыштыргандагы негизги өзгөрүүлөр:
- Мегалайн эми КыргызТелеком аркылуу эмес, түздөн-түз Казакстан аркылуу туташат.
- Elcat аркылуу азыр Fastnet жана Megacom туташат.

AS тууралуу маалымат булагы: http://as-rank.caida.org/
Графиктин автору: Тилек Мамутов

Бишкектеги интернет провайдерлеринин камтуу аймагын жөнүндө маалымат

“Google Translate Кыргызча” долбоору
Written by Рысбек Арунов, Tuesday, 3 Jan, 2012 – 13:50 | No Comment

Бүгүнкү күндө интернет колдонуучуларынын көбү Google сайтын билсе керек. Ал сайт аркылуу керектүү маалыматтарды таппастан, каалаган сөздөрдү же болбосо тексттерди да которууга мүмкүнчүлүк түзүлгөн.

Google Translate аркылуу бизге керектүү маалыматтарды, Googleга киргизилген 56 тилдин каалаганына которо алабыз.

Долбоордун негизги максаты кыргыз тилин “Google Translate” кызматына киргизүү. Кийин кыргыз тилин дайым колдой турган интернет платформасын түзүү болуп саналат. Бул кызмат аркылуу жеке гана сөздөрдү, тексттерди которбостон, веб баракчаларын да которууга шарттар түзүлгөн.

Бул кызматта кыргыз тилинин пайда болушу, биздин тилдин сакталып калышына, анын өнүгүүсүнө чоң шарттарды түзүп бере алат. Башка тилдерде сүйлөгөн адамдар кыргыз тилиндеги ресурстардан маалымат алууга мүмкүнчүлүк алышат.

Борбор Азия мамлекеттериндеги тилдердин арасынан эң биринчилерден болуп Google Translateке кыргыз тили киргизилип жатат. Бул кыргыз эли үчүн өтө сыймыктана турган жаңылыктардын бири.

Ушу убакытка чейин өкмөт жазабаган иштерди, күчтүү, билимдүү, кыргыздын патриот уулдары биригип, жакшы иштерди жазап жатканына алкыш айтышыбыз керек.

Кепти эми бул кызмат кантип иштээрине бурсак. Буга чейин бирдей маанидеги кыргызча жана орусча тексттер же сүйлөмдөр кошулса, азыркы убакта кыргызча жана англисче тилдеринде киргизилип жатат.

Анткени, кыргызча маалыматтарды француз тилине которобуз десек, ал маалымат биринчи орус тилине которулуп, анан англис тилине, акырында француз тилине которулат. Мындай учурда баштапкы маалыматтын кээ бир жерлери өзгөрүп кетиши мүмкүн.

Ошого байланыштуу кыргыз-англис тилинде маалыматтар киргизилип, башка тилдерге которууда англис тили ортомчу болуп, башкы маалыматтын мазмунун толук сактап кала алат.

Мындан тышкары интернетке кирүүчүлөр, эгерде аларда кыргыз жана англис тилдеринде даяр маалыматтар бар болсо, анда алар өз алдынча сайтка кирип, ал маалыматтарды кошо алышат.

Ал үчүн www.enetil.kg сайтына кирип, катталып, долбоор кошуу деген бөлүкчөгө кирип, өзүңүздүн маалыматтарыңызды кошо аласыз. Бул видео аркылуу маалыматты кантап киргизүү керек экенин билсеңиз болот.

Бүгүнкү күндө системдеги баардык сөздөр 599,227 сөз, алардын 460,757 сөзү каралууда, ал эми 135,435 сөз киргизилген.

Бул долбоордун уюштуруучуларынын максаты 1млн.сөздү киргизүү болуп саналат, эгерде ошончо сөз киргизилсе, “Google Translate Кыргызча” долбоору толук кандуу ишке киргизилет экен.

Урматтуу окурман эгерде сиз бул долбоорго жардам берем десеңиз, даяр маалыматтарыңызды жогорудагы сайт аркылуу киргизсеңиз болот. Ал эми акчалай жардам бергиңиз келип жатса, шаардагы соода түйүндөрүндөгү Qiwi терминалдары аркылуу кирип, ал жерден “Google Translate Кыргызча” долбоорун таап, каалаган суммаңыздагы акча жүктөп колдой аласыз.

Эгерде билсеңиздер, акыркы жылдары кээ бир эксперттер кыргыз тилин дүйнө жүзүндөгү жоголуп бара жаткан тилдерге кошо башташкан. Биз өз тилибизди өнүктүрүшүбүз керек, улут өз тили менен улут – деп бекер айтылбаса керек.  Ошондо гана кыргыз тилин сактап кала алабыз.

Келгиле достор биргеликте эне тилибизди өнүктүрөлү.